Czy zapach może wpływać na nasze decyzje społeczne?
Brzmi jak science fiction, ale naukowcy coraz częściej dowodzą, że tak. W jednym z ciekawszych badań z tego obszaru, Paavo Huoviala i Markus J. Rantala z Uniwersytetu w Turku (Finlandia) postanowili przyjrzeć się działaniu androstadienonu – związku chemicznego obecnego w męskim pocie, który bywa nazywany ludzkim feromonem.
Celem badania było sprawdzenie, czy androstadienon wpływa na współpracę między mężczyznami – a dokładniej, czy mężczyźni pod jego wpływem stają się bardziej hojni i skłonni do kompromisów. Eksperyment przeprowadzono w kontrolowanych warunkach, a jego uczestnicy brali udział w specjalnie zaprojektowanych grach decyzyjnych.
Badanie o wpływie androstadienonu na męskie zachowanie
Cel badania:
Sprawdzono, czy androstadienon – związek chemiczny występujący w męskim pocie, potencjalny ludzki feromon – wpływa na zachowania społeczne mężczyzn, szczególnie w kontekście współpracy i hojności.
Metodologia:
- 40 heteroseksualnych mężczyzn (średnia wieku ok. 26 lat) uczestniczyło w eksperymencie podwójnie ślepym.
- Po ekspozycji na androstadienon lub placebo (drożdże), uczestnicy grali w gry decyzyjne: ultimatum game i dictator game, które mierzą skłonność do współpracy i dzielenia się pieniędzmi.
- Zebrano także ślinowe próbki testosteronu i kortyzolu, przed i po ekspozycji.
Wyniki:
Androstadienon zwiększył kooperację
Mężczyźni pod jego wpływem:
- dawali większe oferty jako osoby składające propozycję,
- akceptowali mniejsze oferty jako osoby przyjmujące propozycję,
- byli bardziej hojni w ogóle (np. dawali więcej niż sami chcieliby dostać).
Wyższy poziom testosteronu
Korelował z:
- większą hojnością,
- mniejszymi wymaganiami w roli osoby składającej propozycję (co jest zaskakujące, bo wcześniejsze badania wskazywały odwrotnie).
Brak bezpośredniego wpływu androstadienonu na poziom kortyzolu
Choć zaobserwowano subtelną interakcję między kortyzolem, testosteronem i zapachem.
Wnioski:
- To pierwsze badanie, które potwierdza wpływ androstadienonu na konkretne zachowanie u mężczyzn.
- Wyniki wspierają hipotezę, że androstadienon może być chemicznym sygnałem jakości samca – czymś w rodzaju „ogon pawia”, co wpływa zarówno na kobiety, jak i mężczyzn.
- Wysoki poziom testosteronu może sprzyjać większej współpracy, a osoby o niskim statusie (niższy testosteron) mogą być mniej skłonne do dzielenia się zasobami.
- Mechanizm działania androstadienonu może zależeć od kontekstu i cech osoby odbierającej sygnał.
Link do artykułu: A Putative Human Pheromone, Androstadienone, Increases Cooperation between Men – PMC
